تبلیغات
باغ مطلب - صور خیال در شعر فارسی – محمدرضا شغیعی کدکنی
baghematlab.com وبلاگی پر از مطالب جدید و بروز...
 

تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : ali .h
تاریخ : سه شنبه 14 خرداد 1392
نظرات
صور خیال در شعر فارسی – محمدرضا شغیعی کدکنی


نام:صور خیال در شعر فارسی : تحقیق انتقادی در تطوّر ایماژ‌های شعر پارسی و سیر نظریه‌ی بلاغت در اسلام و ایران

نویسنده:محمدرضا شفیعی کدکنی

ناشر:انتشارات آگاه

تاریخ نشر:پاییز ۱۳۷۵-چاپ هفتم

تعداد صفحات:۷۳۲ صفحه

حجم:۷.۱ مگابایت

قیمت اسفند ۱۳۸۸ : ۱۴۰۰۰ تومان

درباره‌ی نویسنده و درباره‌ی کتاب در ادامه‌ی مطلب

صور خیال در شعر پارسیدانلود از لینک مستقیم

 

درباره‌ی نویسنده:

شفیعی کدکنی سرودن شعر را از جوانی به شیوهٔ کلاسیک آغاز کرد. پس از چندی به سوی سبک نو مشهور به نیما یوشیج روی آورد. با انتشار دفتر شعر در کوچه باغ‌های نشابور نام‌آور شد. آثار شفیعی را می‌توان به سه گروه انتقادی و مجموعه اشعار خود وی تقسیم کرد. آثار انتقادی این نویسنده، شامل تصحیح آثار کلاسیک فارسی و نگارش مقالاتی در حوزه نظریه ادبی می‌شود، که بخشی از آن‌ها در زیر آورده شده‌اند. در میان آثار نظری شفیعی کدکنی کتاب موسیقی شعر جایگاهی ویژه دارد و در میان مجموعه اشعارش در کوچه باغ‌های نشابور آوازه بیشتری دارد. زمزمه‌ها، شبخوانی، از زبان برگ، بوی جوی مولیان، از بودن و سرودن، مثل درخت در شب باران، هزاره دوم آهوی کوهی، صور خیال در شعر فارسی، موسیقی شعر، تصحیح اسرارالتوحید نوشته محمدبن‌منور، تصحیح تاریخ نیشابور نوشته حاکم نیشابوری، تصحیح آثار عطار نیشابوری، تصحیح مختارنامه، تصحیح مصیبت‌نامه، تصحیح منطق‌الطیر، تصحیح اسرارنامه، تصحیح دیوان عطار و تصحیح آفرینش و تاریخ نیز از جمله آثار محمدرضا شفیعی‌کدکنی هستند.

درباره‌ی کتاب:

در هیچ یک از آثار ادبی عمده ی ده قرن گذشته اثری در نقد علم بلاغت به اهمیت کتاب «صور خیال» نداریم. در گونه های دیگر علم بلاغت و ادب فارسی متونی معتبر در اختیار ماست و دانشمندان ایرانی ضمن تنظیم قواعد زبان عربی همراه با آثار خود یا مستقلاً مطالبی درباره ی فصول گوناگون فن بلاغت تالیف و تصنیف کرده اند. اما کلیه ی این تصنیفات نیز مانند سایر شقوق علم و هنر کلی و ابتدایی است. می توان مقایسه کرد گسترش دیگر علوم را با علم بلاغت. همانگونه که فیزیک و شیمی و ریاضیات و … در گذشته حوزه ی فعالیت محدودی داشته اند و مرزهایشان محصور در میان آگاهیهای اندک بوده و امروز توسعه ویژه ای یافته، علم بلاغت هم همین صورت را داشته و همگام دیگر رشته های علوم می بایست توسعه یابد که کتاب «صور خیال» اولین تلاش علمی و دقیق در این باب است و حال با این مقدار آگاهی اندک از کار عظیم و مهمی که در ادب فارسی صورت گرفته به بازنگری دقیق تر کتاب می پردازیم.
شفیعی کدکنی در ابتدا شعر را با توجه به مفهوم قدیمی آن تعریف کرده است. در میان آنچه که گذشتگان گفته اند یک نکته در برگیرنده ی اساس آفرینش شعر است و این نکته ی اصلی را بازتاب پر رنگ ویژگیهای فرعی کمرنگ ساخته است. در کتاب «صور خیال» این ویژگی اساسی زیر ذره بین قرار گرفته، پیراسته و پرورده شده و امروز دیگر یک تعریف جامع و مانع از شعر در دست داریم و آن تعریفی است که شفیعی کدکنی آن را بازیافته و بازگفته است. تعریف ساده و همه فهم است. شیوه ی بیان برگرفته از مفهوم کهن (خیال) است، ولی امروزین، «تصرف ذهنی شاعر» را «در مفهوم طبیعت و انسان» و «کوشش ذهنی او برای برقراری نسبت میان انسان و طبیعت» (ص ۲) سازنده و آفریننده خیال یا تصویر است که عنصر اصلی شعر را می سازد.
این تعریف هر چند کالبد شکافی کلام قدما و یا به طور کلی تعریف نخستین تلاش بشر برای آفرینش ذهنی است اما تنها تعریف تازه و کامل و علمی و جامع الاطراف شعر است.
همانگونه که بررسی هر شاخه علم از علوم اجتماعی به تاریخچه و چگونگی پیداش آن می پردازد «صور خیال» نیز از نخستین انگیزه های شعر در بشر که همان کشف «ارتباط بین طبیعت و انسان» است گفتگو می کند، تا تکوین کلام و آنگاه، نگاه به آن بخش از کلام می اندازد که در ازای زمان نام شعر گرفته است و آنچه تا کنون از شعر تعریف شده است «محصور در وزن و مفهوم شعر» (ص ۴) بوده اما تعریفی که در همه زبانهای دنیا و شیوه های آفرینش شعر مورد پذیرش باشد، همان تعریفی است که منطبق با واقعیت وجودی و عنصر اصلی شعر است و آن را در کتاب «صور خیال» به دست می آوریم. اما برای بررسی «خیال» هم به گفته قدما استناد شده است و این تعریف بازیافته از مراد آنان است و تا کنون کسی به دریافت و بازگو کردن این (مراد) کامیاب نشده است. بازتاب خارجی خیال به تصویر کشیدن ذهنیات انسان است چنانچه حافظ گفته:
خیال نقش تو بر کارگاه دیده کشیدم
به صورت تو نگاری نه دیدم و نه شنیدم
نقش خیال روی تو تا وقت صبحدم
بر کارگاه دیده ی بیخواب می زدم
سپس با بررسی گفته ی قدما که مفاهیمی از گونه «استعاره» و «تشبیه» و … را بازتاب اندیشه می دانستند، در کتاب صور خیال واژه ای گسترده تر از این مفاهیم به جای واژه ی عربی «ایماژ» را در فرهنگ ادبی نواندیشان بگیرد.
در این مرز باید به سرایش شعر در زمانهای نخستین بیندیشیم و کتاب «صور خیال» ما را تا زمانهای آغازین بیداری انسان و شناخت پدیده های طبیعت واپس می برد و هر گونه تجربه ابتدایی و شعوری را شعر می داند که به تدریج این پدیده ها برای گروهی عادی می شود و دایره بیداران و با شعوران و شاعران تنگ تر می گردد و سپس کشف هر یک از قوانین طبیعت از عهده ی کسانی بر می آید که بیدار و نو اندیشند و حتی کشف قدرت جاذبه زمین را هم وسیله ی «نیوتن» گونه ای بیداری و شعور نسبت به طبیعت می داند.
با دریافت آراء غریبان که برگرفته ارسطو است یا آراء ادبای شرق به ویژه نویسندگانی چون احمد امین که به تعاریف غربی نظر داشته اند یا قدما مانند (ابن اثیر) شعر را به مفهوم جهانی و انسانی آن تعریف می کنند و این تعریف ناب تاکنون در ادبیات فارسی سابقه نداشته است. کوتاه سخن آنکه می گوید: «هیچ تجربه ای … بی تأثیر و تصرف نیروی خیال ارزش هنری و شعری پیدا نخواهد کرد» (ص ۲۲)
در کندو کاو آراء مترجمین درباره ی سخن ارسطو که کلمه ی یونانی «مبمیس» را به محاکات و تشبیه ترجمه کرده اند کم کم شارحان به «تخییل» رسیده اند. در اینجا آراء ادبا بررسی انتقادی شده است. که نخست «جدولبندی» های غلطی را که آنها ارائه داده اند برمی شمرد، از گونه «تشبیه»، «تمثیل»، «مجاز»، «کنایه»، «استعاره» سپس بر «تخییل» مهر تسجیل می زند و سیر تکامل آراء ادبا را درباره ی علم بلاغت نشان می دهد.
مدخل هایی را که در بررسی تاریخی آراء قدما به شرح بالا درباره ی صور خیال بر می شمرد، همه را مردود می شناسد. سرانجام به این نتیجه می رسد که سخن یک مصنوع اندیشه است و سپس از این مصنوع نقد علمی می کند. وجوه امتیاز آن را از لحاظ فن بلاغت و زیباشناسی باز می نماید و نشان می دهد چگونه می توان به کمک معیارهایی سخن زیبا و نازیبا، رسا و نارسا را بازشناخت. درست مانند آن است که به دست انسان متر می دهد ترازویی با قدرت سنجش دقیق تا با آن (متر) و (ترازو) بتوان ابعاد و وزن زیبایی و استواری کلامی را اندازه گرفت.
در تمام طول تاریخ ادبی ایران اگر کسانی بوده اند که تشخیص بازشناسی و ارزیابی سخن را داشته اند توان بیان این تشخیص را نداشته اند و در ناتوانیها نیز غرض و تعصب رخنه می کند. در کتاب صور خیال این توانایی پدید آمده و طبعاً آلوده به غرض و تعصب هم نیست و هر چند معیارهای قدما برای نقد سخن برگزیده شده اما با شیوه ای کاملاً تازه و بی سابقه فنون بلاغت ارزیابی شده است. معیار و محک سنجش در صور خیال ابعاد جهانی دارد و محدود به معیارهای قومی و ملی (فارسی، عربی) نیست تا در محدوده ی ادبیات محلی قابل فهم باشد. بنابراین می توان «صور خیال» را کتابی ممتاز دانست.
در بخش اول کتاب که مطالب کلی راجع به صور خیال بازگو شده اندامهای صور خیال مورد بحث و گفتگو قرار گرفته و درباره ی هر یک نقد و ارزیابی دقیقی به عمل آمده است و در آغاز به «مجاز» پرداخته است و می گوید مثل «شکفتن رخسار مانند گل» «آنچه مسلم است این است که اگر بپذیریم این گونه استعمال در زبان مردم پیش از شاعر وجود داشته باشد باید اعتراف کنیم که آن نخسین کس که این کلمه را در این معنی توسعه داده و در مفهومش تصرف کرده خود استعدادی شاعرانه داشته» (ص ۸۹) و سپس به درک روابط منطقی خلاقیت ذهنی برای پدید آوردن مفاهیم مجازی به جای مفاهیم حقیقی می پردازد و تعاریف اهل ادب را بررسی و نقادی می کند و به هر روی یکی از اندامهای پیکر (صور خیال) را مجاز می داند که مجاز به غیر معنی اصلی دلالت دارد و حقیقت به معنی اصلی و در اینجاست که حوزه تحقیق در باب صور خیال و تصویرهای شاعرانه مجازی را گسترده می بیند و کار پژوهش در مجازهای ادوار گوناگون و شعرای مختلف را مستحیل می پندارد.
انواع مجاز را به مجاز عقلی و لغوی تقسیم می کند. تعاریفی که از عناوین گوناگون می شود هر چند علمی و مبتنی بر اقوال اهل منطق و بیان است با این همه به گونه ای همه فهم مطرح شده است و مباحث دشوار کلامی و بلاغی را بدون تعقید و با سلامت و روانی بیان می توانیم بیاموزیم.
در اینجا به یک بحث تازه و زیبا بر می خوریم که گفتگو از صور خیال در علم بدیع به بررسی بدنه شعر می انجامد و ارتباط ابیات یک شعر از دو بعد عمودی و افقی دیده و بررسی می شود. در اینجا با چنان چیرگی و دید دقیقی ابعاد و حجم کلام نشان داده شده که کار نقد بر پژوهشگران آسان می شود. ارتباط ابیات با یکدیگر در تشکیل طرح ساختمان شعر محور عمودی نام نهاده شده که در نقد شعر بسته به چیرگی شاعر می توان از کامیابی یا ناکامیابی او دریافت. هم آهنگ یا نا هم آهنگ شعر سخن گفت و در بررسی تاریخی نشان می دهد که چگونه و در چه ادواری توجه شاعر به محور عمودی بوده و یا هنگام محور افقی بیشتر ذهن شعرا را اشغال می کرده است.
در گفتگو از دیگر اندامهای (صور خیال) از اغراق هم سخن به میان می آید و در بحثی انتقادی به این پرسش پاسخ داده می شود که آیا اغراق کاری هنری یا غیر هنری است و با یادآوری گفته های دیگران و این سخن که «الشعرا اکذبه اعذبه» مبالغه محال را با آراء اهل بلاغت بررسی می کند که پاره ای مانند خطیب قزوینی در «ایضاح» معنی تعلیق به محال را برای مبالغه مدنظر داشته اند (ص ۱۳۳) به هر روی خود تعریف صحیح و جامعی از اغراق به دست می دهد.
در بحث از «کنایه» که آن هم بخشی از کتاب را به عنوان یکی از اندامهای «صور خیال» تشکیل می دهد، پس از روشن کردن معنی آن به تقسیمات قدما می پردازد. تمثیل و ارداف و مجاورت و گونه ای دیگر که نامی ندارد و ابن اثیر از آن سخن گفته است (ص ۱۴۴) و سپس به تعریض و کنایه و تفاوتهای آن می پردازد.
یک باب از کتاب به «تشخیص» اختصاص دارد و آن را معنی Personification به تبعیت از ادب عرب معرفی می کند و خود برای آن معنی مناسب تری نمی یابد. از آنجا که (تشخیص) به معنی جان دادن به اشیاء و اجسام بی روان تعریف شده است در ادب عرب نام متناسبی است اما چون در ادب پارسی تشخیص مفاهیم دیگری را به ذهن متبادر می کند از ذوق متعادل دکتر شفیعی انتظار می رفت برای این مفهوم عنوان دقیق تری بیابد. و من با آنکه عناویی برای معادل فارسی (پرسونی فیکیشن) فرنگی به ذهنم رسیده است آن را عنوان نمی کنم چه اینکه می دانم کار بی حاصلی است و جا نخواهد افتاد مگر استاد شفیعی کدکنی در چاپهای آتی کتاب تجدید نظری در این باب بنماید. (ص ۱۴۹ تا ۱۵۶).
اگر فهرست وار از مباحث «هماهنگی تصویرها» ص ۱۸۷ تا ۲۵۱ و تصویرهای تلفیقی و معانی مشترک و بحث در سرقات (ص ۲۵۲ تا ۲۲۵) و تاثیر ردیف در صور خیال و نقش اسطوره ها (ص ۲۳۱ تا ۲۴۹) نگذریم، بحث به درازا می کشد، هر چند اشارات ما به دیگر مباحث هم بسیار کوتاه و متناسب با ارزش کل سخن نیست. به هر روی گزیری نداریم جز کوشیدن به ایجاز که بتوانیم نگاهی گذرا بر قسمت های برجسته کتاب دست کم داشته باشیم شاید آنان که از درازگویی من دلگیرند خرسند شوند.
از مباحث جالب کتاب بخش (عنصر رنگ و مساله ی حس آمیزی) است. که حس آمیزی را معادلی برای Synaesthesia اروپایی پیشنهاد کرده است و این معادل مناسب و گویاست و مفهوم را به سادگی انتقال می دهد.
به هر روی وجه برجسته تبلور خیال توسعه لغات و تعبیرات از راه حس است. زیبایی این فصل در بازشناساندن انتقال مفاهیم پذیرفته شده و قابل درک یک حس به حس های دیگر است. مثلا دیدنیها از طریق حس چشایی ماهیتی ویژه را بتواند ارائه دهد.
ماهتاب تلخ ـ لب شیرین ـ یا رنگ پذیری اسم معنی مانند روح ارغوانی، جیغ بنفش (که به گونه ای استهزاء آمیز در ادب فارسی جا افتاد) یا در هم آمیختگی حس بینایی و شنوایی و … در فصل حس آمیزی توجه ملتها را به رنگها از زاویه ای ویژه می نگرد و تعلیل و بررسی تاریخی جالبی را مطرح می سازد.
مثلا اعراب تا هنگامی که در حوزه ی زندگی بدوی هستند دوستدار رنگ سبزاند و از رنگ سرخ بی زارند، چه اینکه سبز رنگ مرغزارهایی است که در عربستان کمیاب است و اگر یافته شود برای آنها زیبا و جذاب و پیام آور نعمت و تعادل هواست، اما رنگ سرخ که رنگ آتش است در هوای گرم عربستان سختی و مشقت را به ذهن آنها متبادر می کند. برای این است که باد سرخ و مرگ سرخ و سال سرخ معرف بدترین بادها و مرگها و سالهاست اما بهشت قرآن بهشت سبز است. و در آن بیشتر خوبیها «سبز» توصیف شده است. مرغزارهای سبز، جامه های سندس سبز، بالشهای سبز و پوشیدنیهای سبز وعده هایی است که خداوند به ساکنان سرزمین خالی از سبزی عربستان داده است. (اما همین عرب چون از دایره مرزهای جغرافیایی صحرا پا بیرون می نهد رنگهای دیگر را هم دوست می دارد و می شناسد).
فصل دیگر به «صبغه ی اشرافی صور خیال» ناظر است. در اینجا باید اشاره کرد که «صور خیال» در تطور تصاویر شعر پارسی و عرب بحثی انتقادی دارد و سیر نظریه ی بلاغت را در شعر اسلامی و ایرانی بررسی می کند. قدما برای هر ادیب دانستن زبان عربی را ضروری می دانستند و بی گمان کسانی که با زبان عربی آشنایی دارند برای بیان مقصود از ابزارهای متناسب و متعددی به سهولت می توانند استفاده کنند. و یک فارسی زبان تا اندازه ای لازم است با قواعد زبان عربی آشنا شود و این همان قواعدی است که خود ایرانیان برای زبان وحشی و لگام گسیخته عربی وضع کردند. به هر روی آنچه که ما در سخن از آن غفلت داریم و در کتاب صور خیال از آن غفلت نشده همین بررسی تطور صور خیال در ادب عرب و فارسی است.
صبغه ی اشرافی ناظر به پدید آمدن شعر در میان اشرافیت است که چگونگی زاده شدن این گونه صور خیال در شعر فارسی و عرب و تطور آن بررسی شده است. از یادآوری این نکته غفلت نشده است که زندگی ساده اعراب سبب شده بود شعرا از میان طبقات مردم برخیزند اما شعر فارسی در دربارها و سرای بزرگان زاده شده و پرورش یافته است.
به همین روی هر گونه «صور خیال» که صبغه ی اشرافی داشته باشد از آن شعرای فارسی است و اگر در میان شعر عرب هم رسوخ یافته باشد از کلام ایرانیان برگرفته شده است.
در فصل بعد «رنگ سیاهی تصویرهای غتائی» مورد بررسی قرار گرفته است، که در ضمن نگریستن به تشبیهات متخذ از ادوات جنگ یا نفس جنگ به یک نکته نیز توجه شده است و آن جایگزینی «مرد» به جای معشوقه زن در شعر فارسی است و این مساله در تمام ادوار شعر فارسی تا پیش از جنبش مشروطه و حتی پس از آن دیده می شود. در این کتاب گفته شده است، در شعر و زندگی عرب توجه به معشوق مذکر وجود نداشته است. و این ویژگی ایرانی و ادب پارسی است ولی من می پندارم این بحث محتاج بررسی های بیشتری است. چون اصولا مردان زن نما که بیماری یا انحراف داشتند در میان همه ملل بوده اند و نمی دانم آیا نفرت ایرانیان از «اسکندر گجسته» سبب شده است تا او را امرد بخوانند، یا این مطلب واقعیت دارد که تاریخ شیوع این انحراف در ایران را به تسلط یوناینان بر ایران نسبت می دهند. البته در زمینه ی شعر و ادب بیشتر از آنچه در کتاب «صور خیال» آمده بحث در این باب شاید جائز نباشد، اما توجه کنیم که مورد استناد استاد شفیعی کدکنی گفته یک عرب است، «جاحظ گفته است که سبب شیوع این کار در میان مردم خراسان و عادت ایشان بدین کار این بوده که ایشان در جنگها، بسیار شرکت می کردند و نمی توانستند زنان و دوشیزگان را به میدان جنگ ببرند و ناگزیر غلامانی را با خود می بردند و چون کار ماندن غلام با خواجه خویش در جنگ به طول می انجامید و در همه احوال همراه او بود ایشان را در تنگنای شهوت بودند الخ» (ص ۳۰۵)
بیشتر ملت ها در جنگها زن با خود نمی بردند مگر اعراب که بر هر شهری به امید رسیدن به زن غلبه می کردند و این تنگنا را از میان بر می داشتند. باری داوری در این باب دشوار و نیازمند بحثی علمی است نه ادبی.
در بررسی صور خیال در شعر فارسی به تقسیم بندی شعر توجه شده است که من می پندارم بحث در این باب نیاز به هیچگونه تقسیم بندی ندارد چون بررسی یک جریان خاص در همه گونه شعری است، خواه حماسی یا تعزلی و خواه غزل یا مثنوی. باری تفکیک شعر فارسی را براساس غنائی و تمثیلی و حماسی و حکمی و عرفانی یا آنچه را غریبان پیشنهاد کرده اند متعسر و شاید غیرممکن می داند (ص ۳۷۷) و به همین روی معتقد است قدمای فارسی زبان و عرب زبان به این دشواری آگاه بودند که شعر را بیشتر از لحاظ قالب و شکل دسته بندی کرده اند. البته بررسی محتوای شعر فارسی در این کتاب غیر ضروری می بود اما شاید بتوان با معیارهای خودمان به گونه ای ادبیات کهن پارسی را از لحاظ محتوی تحت نظمی درآوریم و نماینده ای برای هر یک از تقسیمات نشان دهیم من در جای دیگر پیشنهاد کرده ام که شعر را از لحاظ محتوی می توان به شعر بزمی (حافظ)، حزمی (سعدی)، رزمی (فردوسی)، جزمی (ناصر خسرو)، نظمی (نظامی)، هزلی (عبید) و … دسته بندی کرد. و برای هر بخش نیز تقسیمات دقیق تری آورد و این البته نیازمند بررسی بیشتر و تبادل نظر ادباست و سزاوار است اگر هر بخش را عده ای از دانشوران و ادبا مورد بررسی قرار دهند و نتیجه آراء خود را منتشر سازند. به هر روی در کتاب صور خیال شعر بر اساس قالب مورد بررسی قرار گرفته است قصیده مثنوی و …
از بحث های جالب کتاب گفتگو از ارزش حماسه فردوسی و آوردن استعاره ها و تشبیهات حسی و مادی و تجربی است که هر شعر حماسی اینگونه استعاره ها را می طلبد و دیگران به علت توجه به تشبیهات انتزاعی و خیالی روح حماسه در شعرشان کاهش یافته و در رویارویی با فردوسی ناکام مانده اند. حتی نظامی در پرداختن اسکندرنامه کامیابی فردوسی را در عرضه شعر حماسی نداشته است (ص ۳۸۵). تطور غزل نیز بررسی شده است و غزل را بر خلاف نظر بسیاری که به حماسه نظر داشته اند «کهنه ترین شاخه معنوی شعر» (ص ۳۸۶) می داند و البته از این به بعد دیگر قالب به میدان نقد آورده نمی شود بلکه سخن از وصف و مدح و هجو و عرفان و … است.
در بخش دوم کتاب (صور خیال) در شعر فارسی از آغاز تا قرن پنجم مورد بررسی قرار گرفته است، این میزان قرار دادن قرن ها با سالهای مشخص برای بررسی رخدادهای گوناگون هر چند کاری ناگزیر است ولی منجز و قطعی نمی تواند باشد، شاید بتوان با دقت بیشتر سالهای متغیری را برای این گونه رویدادها برگزید. به هر روی با این میزان قابل فهم چهار دوره برای تطور (صور خیال) نشان داده شده است. دوره اول از آغاز تا سال ۳۰۰ هـ .ق یعنی زمان پدید آمدن شعرایی چون فیروز مشرقی و بوسلیک و … دوره دوم که بر آن نام (دوره تصویرهای حسی و مرکب) نهاده شده از ۳۰۰ تا ۴۰۰ هـ. ق و این عصر دوره رودکی و فردوسی است. دوره سوم از سال ۴۰۰ تا ۴۵۰ قمری یعنی عصر منوچهری دامغانی و فخرالدین اسعد گرگانی است و دوره چهارم نیز از سال ۴۵۰ تا پایان قرن پنجم است که دوره بلفرج رونی و ارزقی هروی نامیده شده. کوتاه سخن آنکه مهمترین هنر مولف در گزینش شعرائی است که قدرت نقد و شناسایی ارزش شعری او توانسته است ویژگیها و خلاقیت هایی را در سخن ۲۰ تن از میان دست کم ۲۰۰ تن شاعر بازشناسد و برگزیند و معرفی کند و این کار ساده ای نیست. من برای نمونه به دیوانهایی مراجعه کردم که در این بررسی مطمح نظر قرار نگرفته و با مقایسه شعرای برگزیده دکتر شفیعی کدکنی به این نتیجه رسیدم داوری او بلهوسانه و فخرفروشانه نبوده، بلکه حاصل یک مطالعه موشکافانه و ژرف نگرانه بوده است.

می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Buy cialis جمعه 17 فروردین 1397 10:54 ب.ظ

You suggested this terrifically!
how does cialis work cialis mit grapefruitsaft cialis generika in deutschland kaufen buy cialis uk no prescription cialis billig cialis online deutschland acquisto online cialis how to buy cialis online usa buy cialis uk no prescription cialis free trial
Cialis online جمعه 3 فروردین 1397 08:56 ب.ظ

Thank you, A lot of stuff!

where to buy cialis in ontario callus cialis generico postepay cialis prezzo al pubblico cialis online nederland how does cialis work click here to buy cialis cialis prezzo al pubblico cialis 20mg cialis bula
Buy cialis online دوشنبه 28 اسفند 1396 03:34 ق.ظ

Helpful material. Thank you.
generic cialis 20mg tablets cialis price in bangalore cialis usa cost dosagem ideal cialis cialis 20mg preis cf recommended site cialis kanada cialis venta a domicilio cialis efficacit enter site very cheap cialis cialis venta a domicilio
Ericka جمعه 17 آذر 1396 02:28 ب.ظ
Excellent post however , I was wondering if you could write a litte more on this subject?
I'd be very thankful if you could elaborate a little bit
further. Thanks!
What makes you grow taller during puberty? جمعه 24 شهریور 1396 06:57 ب.ظ
Thanks for a marvelous posting! I genuinely enjoyed reading it, you may be a great author.

I will ensure that I bookmark your blog and may come back in the future.
I want to encourage you to ultimately continue your great writing, have a nice day!
What is distraction osteogenesis? پنجشنبه 9 شهریور 1396 03:27 ب.ظ
It's an awesome paragraph in favor of all the internet people; they will obtain benefit from it I am sure.
manicure شنبه 19 فروردین 1396 11:23 ب.ظ
With havin so much content and articles do you ever run into any problems
of plagorism or copyright infringement? My blog has a lot of completely unique content I've either created myself or outsourced but it looks like a lot of it is popping it
up all over the internet without my permission. Do you know any methods to help prevent content from being ripped off?

I'd certainly appreciate it.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
 
سلام
از بازدید شما سپاسگزاریم...


ali .h
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

پربازدیدترین مطالب

کد پربازدیدترین